ПРАВЫ І АБАВЯЗКІ СЯМ'І У ГРАМАДСТВЕ У адпаведнасці з Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб шлюбе І СЯМ'І

У апошнія гады заканадаўствам Рэспублікі Беларусь, якія рэгулююць пытанні абароны дзяцінства, павышана адказнасць бацькоў за выхаванне дзяцей. Бацькам неабходна валодаць дастатковай псіхалагічнай пісьменнасцю, асабістай і бацькоўскай адказнасцю, педагагічным тактам, каб, вырашаючы жыццёвыя праблемы, пераадольваючы канфлікты, ні аддаляцца ад сваёй сям'і, адзін ад аднаго, а дапамагаць адзін аднаму, выхоўваць дзяцей і саміх сябе. З мэтай павышэння ведаў бацькоў аб правах і абавязках сям'і ў грамадстве, прапаную пазнаёміцца ​​з некаторымі артыкуламі з Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб шлюбе і сям'і.

Артыкул 64. Падставы ўзнікнення правоў і абавязкаў сям'і

Падставамі ўзнікнення правоў і абавязкаў сям'і з'яўляюцца:

шлюб, зарэгістраваны ў органах запісу актаў грамадзянскага стану;

блізкае сваяцтва, засведчаныя ва ўстаноўленым законам парадку;

ўсынаўленне;

устанаўленне мацярынства;

ўстанаўленне бацькоўства.

Артыкул 65. Правы і абавязкі сям'і

Сям'я абавязаная садзейнічаць рэалізацыі правоў і законных інтарэсаў членаў сям'і, на яе ўскладаецца адказнасць за выхаванне і ўтрыманне дзяцей, іх абарону.

За сям'ёй прызнаюцца пераважнае права і абавязак вызначаць формы, сродкі і метады выхавання дзяцей. Абавязкі сям'і ў адносінах да дзяцей вызначаюцца правамі дзяцей, устаноўленыя гэтым Кодэксам і іншымі актамі заканадаўства Рэспублікі Беларусь.

Артыкул 66.1. Абарона правоў і законных інтарэсаў дзяцей

Пры невыкананні або неналежным выкананні бацькамі або адным з іх, а таксама іншымі асобамі і арганізацыямі, якія прымаюць удзел у выхаваннi i ўтрыманнi дзяцей, сваіх абавязкаў па выхаванні і ўтрыманні дзяцей, або злоўжыванні сваімі правамі, або адмоўным уплыве на паводзіны дзяцей, або жорсткім абыходжанні з iмi дзецi маюць права звярнуцца па абарону сваіх правоў і законных інтарэсаў у камісіі па справах непаўналетніх, органы апекі і папячыцельства, пракуратуру, а пасля дасягнення чатырнаццацi гадоў - i ў суд.

Бацькi маюць права звярнуцца ў суд з пазовам аб абароне правоў і законных інтарэсаў непаўналетніх дзяцей да юрыдычнай цi фiзiчнай асобы, якая парушыла іх правы і законныя інтарэсы.

Артыкул 67. неналежнае выхаванне і ўтрыманне дзяцей

Бацькі, а таксама іншыя асобы і арганізацыі, якія прымаюць удзел у выхаваннi i ўтрыманнi дзяцей, у адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь нясуць адказнасць за неналежнае выхаванне i ўтрыманне дзяцей.

Выхаванне і ўтрыманне дзіцяці прызнаюцца неналежнымі, калі не забяспечваюцца правы і законныя інтарэсы дзіцяці, у тым ліку калі дзіця знаходзіцца ў сацыяльна небяспечным становішчы.

Пад сацыяльна небяспечным становiшчам маецца на ўвазе абстаноўка, пры якой:

ня задавальняюцца асноўныя жыццёвыя патрэбы дзiцяцi (не забяспечваецца бяспека, нагляд i догляд дзiцяцi, патрэбы дзiцяцi ў ежы, жыллё, адзежы, атрыманне дзiцем неабходнай медыцынскай дапамогi, не ствараюцца санітарна-гігіенічныя ўмовы для жыцця дзiцяцi i г.д.);

дзiця з-за беспрытульнасцi i безнагляднасцi ўчыняе дзеяннi, якiя ўтрымлiваюць прыкметы адмiнiстрацыйнага правапарушэння або злачынства;

асобы, якія прымаюць удзел у выхаваннi i ўтрыманнi дзiцяцi, вядуць амаральны лад жыцця, што аказвае шкоднае ўздзеянне на дзiця, злоўжываюць сваімі правамі і (або) жорстка абыходзяцца з ёй або iншым чынам неналежна выконваюць абавязкі па выхаванні і ўтрыманні дзіцяці, у сувязі з чым мае месца небяспека для яго жыцця або здароўя.

Артыкул 75. Выхаванне дзяцей

Бацькі ажыццяўляюць выхаванне дзяцей, папячыцельства над імі і іх маёмасцю. Яны абавязаны клапаціцца аб фізічным, духоўным і маральным развіцці дзяцей, аб іх здароўі, адукацыі і падрыхтоўцы да самастойнага жыцця ў грамадстве.

Усе пытанні аб формах і метадах выхавання дзяцей, атрыманнi iмi адукацыi, аб адносінах да рэлігіі, арганізацыі вольнага часу i iншыя пытаннi выхавання дзяцей вырашаюцца абодвума бацькамі па ўзаемнай згодзе. Пры адсутнасці згоды спрэчка вырашаецца органам апекі і папячыцельства з удзелам бацькоў. Рашэнне органа апекі і папячыцельства можа быць абскарджана ў суд.

Непаўналетнія бацькі маюць права на ўдзел у выхаванні дзіцяці.

Да набыцця непаўналетнімі бацькамі, якiя не знаходзяцца ў шлюбе, дзеяздольнасці ў поўным аб'ёме іх дзіцяці прызначаецца са згоды законных прадстаўнікоў апякун, які будзе ажыццяўляць яго выхаванне сумесна з непаўналетнімі бацькамі дзіцяці. Рознагалоссі па пытаннях выхавання дзяцей, якія ўзнікаюць паміж апекуном дзіцяці і непаўналетнімі бацькамі, вырашаюцца органам апекі і папячыцельства.

Артыкул 76. Роўнасць правоў і абавязкаў абодвух бацькоў

Бацька і маці маюць роўныя правы і абавязкі ў дачыненні да сваіх дзяцей.

Бацькі карыстаюцца роўнымі правамі і нясуць роўныя абавязкі ў дачыненні да сваіх дзяцей і ў выпадку скасавання шлюбу паміж імі, калі іншае не прадугледжана ў Пагадненні аб дзецях.

У выпадку ўстанаўлення бацькоўства ў судовым парадку бацька набывае правы і абавязкі з моманту ўступлення рашэння суда ў законную сілу, за выключэннем абавязкі па змесце, якая можа быць ускладзены з моманту прад'яўлення пазову аб устанаўленнi бацькоўства.

Калі бацькі дзіцяці не знаходзяцца ў шлюбе паміж сабой, суд можа даручыць ажыццяўленне апекі над дзіцем аднаму з іх, абмежаваўшы правы і абавязкі іншага ў дачыненні да дзіцяці.

Артыкул 77. Удзел асобна пражываючага бацькі ў выхаванні дзяцей

Бацька, які пражывае асобна ад дзяцей, мае права мець зносіны з імі і абавязаны прымаць удзел у іх выхаванні. Бацька, пры якім пражываюць дзеці, не мае права перашкаджаць іншаму бацьку мець зносіны з дзецьмі і ўдзельнічаць у іх выхаванні.

Суд можа прыняць рашэнне аб абмежаванні зносінаў з дзіцем аднаго або абодвух бацькоў на вызначаны або нявызначаны тэрмін, калі яны парушаюць Пагадненне аб дзецях або рашэнне суда альбо калі іх зносіны ўшчамляе правы і законныя інтарэсы дзіцяці.

Артыкул 91. Абавязкі бацькоў па ўтрыманні дзяцей

Бацькі абавязаны ўтрымліваць сваіх непаўналетніх і маючых патрэбу ў дапамозе непрацаздольных поўнагадовых дзяцей.

У выпадку, калі бацькі не падаюць утрыманне сваім непаўналетнім і маюць патрэбу ў дапамозе непрацаздольным паўналетнім дзецям, сродкі на іх утрыманне (аліменты) спаганяюцца з бацькоў у судовым парадку.

Непрацаздольныя паўналетнія дзеці маюць права на атрыманне ўтрымання ад бацькоў незалежна ад часу і прычыны наступлення ў іх інваліднасці.

Асобамі, якія маюць патрэбу ў дапамозе, прызнаюцца толькі непрацаздольныя, у якіх няма дастатковых сродкаў да існавання.

Атрыманне непрацаздольнымі паўналетнімі дзецьмі пенсіі, стыпендыі або дапамогi, а таксама наяўнасць у іх маёмасці, што ня прыносіць даходу, не пазбаўляе іх права на атрыманне ўтрымання ад бацькоў, калі наяўных сродкаў недастаткова для задавальнення неабходных патрэбаў.

Бацькi маюць права заключыць Пагадненне аб утрыманнi сваiх няпоўнагадовых i (або) маючых патрэбу ў дапамозе непрацаздольных поўнагадовых дзяцей (далей - Пагадненне аб выплаце алiментаў) у адпаведнасці з кіраўніком 111 гэтага Кодэкса. Парадак і форма прадастаўлення ўтрымання дзецям вызначаюцца бацькамi самастойна. Пры гэтым не павінны парушацца правы і законныя інтарэсы дзяцей.

Пагадненне аб выплаце аліментаў не можа быць заключана, калі аліменты выплачваюцца ў адпаведнасці з заключанымі ва ўстаноўленым заканадаўствам парадку Шлюбным дагаворам або Пагадненнем аб дзецях, а таксама вынесенай судовай пастановай, у якіх вырашаны пытанні выплаты аліментаў на непаўналетніх і (або) маючых патрэбу ў дапамозе непрацаздольных поўнагадовых дзяцей.

За ўхіленне ад утрымання сваіх непаўналетніх і маючых патрэбу ў дапамозе непрацаздольных поўнагадовых дзяцей бацькі нясуць адказнасць, устаноўленую заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.

        

Літаратура:

1. Кодэкс Рэспублікі Беларусь аб шлюбе i сям'i ад 9 лiпеня 1999 г. № 278-З